Baba Kötüyse Evlat Ne Yapmalı
Anneyi üzmek ne kadar günah?
Aklı başında olan hiçbir evlat, baba veya annesine lanet etmez. Ancak başkalarının onlara lanet etmesine sebep olabilir. Onu da Hz. Peygamber (SAV) şöyle açıklıyor ve uyarıyor: "Bir kimsenin kendi anne ve babasına lanet etmesi en büyük günahlardandır." Anne babaya bakmak kime düşer?
el Cevab: Anne babaya hizmet bütün evlatların dini sorumluluğudur. Erkek evlat veli niteliği olduğundan anne baba yaşlanınca onlara bakmak ve gözetmekle fıkhi açıdan mükellef olur. Kız evlat evlendiğinde bu yükümlülüğü gücü yettiği kadar olur. Evlat hakkı var mı?
Anne babanın evlat üzerinde hakkı olduğu gibi, evladın da anne baba üzerinde hakkı vardır. Ancak anne baba hakkı daha büyüktür. Bu bakımdan hiç bir evlat anne babasına hakkını helal edememe gibi bir tavırda bulunamaz. Dinimize göre anne babaya nasıl davranmalıyız?
Yüce Allah (cc) Kur'an-ı Kerimde şöyle buyuruyor: “Rabb'in, kendisinden başkasına asla ibadet etmemenizi, ana-babaya iyi davranmanızı kesin olarak emretti. Eğer onlardan biri, ya da her ikisi senin yanında ihtiyarlık çağına ulaşırsa, sakın onlara 'of ' bile deme; onlar azarlama; onlara tatlı ve güzel söz söyle. Anne babaya saygısızlık yapmak günah mıdır?
Zina da anne babaya saygısızlık da büyük günahlardandır, haramdır. Ayrıca, anne babaya saygısızlık büyük günah ise de bunu yapan Müslüman dinden çıkmaz kâfir olmaz, hem anne baba hakkına hem de Allah hakkına girmiş olur. Tövbe edip, anne babasının gönlünü almalıdır. Dinimizde anneye saygısızlık nedir?
Evlatların, anne-babalarına karşı görevlerini yerine getirmemeleri, onların kalplerini kırmaları, rencide etmeleri ve onların helal isteklerini yerine getirmemeleri, anne-babaya isyan etmek anlamına gelir. Birçok ayet-i kerimede Allah'a ibadet emrinin hemen peşinden ana ve babaya itaatin gelmesi çok manalıdır. Baba evli kızına bakmak zorunda mı?
Ana ve baba ergin olmayan çocuklarına bakmakla yükümlüdürler. Kural olarak, bu bakım yükümlülüğü çocuk ergin olana kadar devam eder. Ana babanın ergin olmayan çocuklarına bakma yükümlülüğü herhangi bir koşula bağlı değildir. Ergin çocuğa ise kural olarak ana babanın bakma ve nafaka ödeme yükümlülüğü yoktur. Evli erkek annesine bakmak zorunda mı?
Bir erkek yoksul da olsa ebeveynine ve eşine bakmakla yükümlüdür. Mâlikîlere göre yoksul çocuk, çalışıp kazanmaya gücü yetse bile ana babasına nafaka vermesi gerekmez. Çocuğun anne baba üzerinde hakkı var mıdır?
- Hem anne hem baba için.
Yani annenin çocuğunu emzirmesi, onu güzel terbiye etmesi, güzel isim vermesi anne babanın çocuğunun anne baba üzerindeki haklarıdır. İyi eğitim vermeleri anne babaları üzerinde çocuğun haklarıdır. Baba oğlunun düğününü yapmak zorunda mı?
Hanefî ve Şâfiî âlimleri babanın, çocuğunu evlendirmesinin vâcip olmadığını söylerken, Hanbelî âlimleri, 'çocuğun nafakası babasına aitse, babası onu evlendirmek zorundadır' demişlerdir (Mâverdî, el-Hâvi'l-kebîr, 9/183-184; İbn Kudâme, el-Muğnî, 7/217). Bir annenin hakları nelerdir?
islam dinine göre çocuklar babaya aittir. Dinen çocuk annenin mi babanın mı?
Peygamber (s.a.s.) “Allah'ın rızası, anne babanın rızasında, gazabı da anne babanın gazabındadır.” buyurmuştur. Yüce Allah ise Kur'an-ı Kerim'de “Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi ve anne babanıza iyi davranmanızı emretti. Onlardan biri veya ikisi senin yanında yaşlanırsa onlara öf bile deme! Anne babaya iyi davranmak farz mı?
İbn-i Abbas'dan (r.a.) rivayet edildiğine göre, Rasulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Müslüman ana-babaya sahip olan bir müslüman, Allah'tan sevap bekleyerek onların hizmetinde bulunur ve itaat ederse, Allah ona muhakkak cennetten iki kapı açar. Eğer ana-babadan biri bulunursa, bir kapı açar. Anne babaya hürmet etmenin önemi nedir?
Anne-babanın yüzüne bakmak ibadettir. Allah'ın kitabına bakmak ibadettir.” Anne babaya bakmak sevap mı?
Ana-babaya iyilik ve itaat ise farz-ı ayındır. Anne babaya itaat etmek farz mıdır?
Ülkemizde annelik izni gibi babaların da doğum sonrası için izin hakkı var. 4857 sayılı iş kanununa göre çalışan erkek, eşi doğum yaptığında babalık izni kullanabilir. Buna, babalık izni denir. Yasal olarak babalık izni 5 gündür. Söz konusu 5 günlük babalık izni, kişinin maaşından düşülmez. Babalık hakkı ne demek?
Pedagog Dr. Melda Alantar'a göre vurarak, ısırarak çevresindekilere zarar veren çocuklara öncelikle yetişkin gibi sakin davranılmalı ve çocukla tartışmaya girilmemelidir. Anne-baba olaylar kontrolden çıkmadan duruma müdahale etmelidirler. Çocukla göz teması kurulmalı ve uyarılmalıdır. Annesini döven çocuğa nasıl davranmalı?
Anne size kanını, yaşamını ve gücünü verdiğine ve doğumumuzdan sorumlu olduğuna göre, ona olan minnettarlığınızı, ona saygı duyarak göstermelisiniz. Size para, eğitim ve koruma sağlayan babaya da minnettarlık göstermelisiniz. Kişiye en yakın olan annesidir. Hiç kimse sizin bir derdinize anneniz kadar üzülmez. Anne babaya saygı nasıl olmalı?
“Anadan babadan birine iyilik edince öteki incinirse, babaya hürmet, saygı, itaat etmeli, anaya hizmet ve yardım ve ihsan etmelidir. Babanın oğluna kızması, bağırması caizdir. Baba, çocuğuna vereceği emri, onun yapmayacağını anlarsa, onu isyan günahından korumak için, emretmemeli, bunu yaparsan iyi olur demelidir.” Islam dinine göre anne ve babaya karşı saygımız nasıl olmalı?
Genel olarak anne-babanın çocuklar üzerindeki haklarını Ģöyle sıralayabiliriz: Anne- babaya itaat etmek, onlara iyi davranmak, saygılı olmak, maddî ihtiyaçlarını gidermek, rızalarını almak, dua etmek, kötü söz söylememek, öldüklerinde hayırla anmak ve dostlarıyla iliĢkiyi devam ettirip ikramda bulunmaktır.
SON YAZILAR
